De EU verplicht EN 15804 en EPD voor mechanische onderdelen die worden geëxporteerd voor bouwprojecten

Vanaf 1 mei 2026 moeten exporteurs van mechanische componenten — waaronder transmissieonderdelen, bevestigingsmiddelen, hydraulische verdeelblokken en tandwielkastbehuizingen — die bestemd zijn voor gebruik in bouw- of infrastructuurprojecten in de EU, geverifieerde milieuproductverklaringen (EPD's) verstrekken die voldoen aan EN 15804:2019+A2:2023. Deze vereiste heeft rechtstreeks gevolgen voor fabrikanten, leveranciers en importeurs die actief zijn in de mechanische toeleveringsketen voor de bouwsector.

Overzicht van de gebeurtenis

De Europese Commissie heeft op 18 april 2026 officieel de Uitvoeringsregels voor de herziene Verordening bouwproducten (CPR) gepubliceerd. De verordening bepaalt dat vanaf 1 mei 2026 alle mechanische constructiecomponenten die worden geleverd aan bouw- of infrastructuurprojecten in de EU vergezeld moeten gaan van een door een derde partij geverifieerde EPD die voldoet aan EN 15804:2019+A2:2023. Naleving is nu een verplichte voorwaarde voor CE-markering. Importeurs die tijdens de douaneafhandeling geen geldig EPD-registratienummer en samenvatting van de koolstofgegevens overleggen, krijgen geen toegang tot de Europese databank voor bouwproducten (CPDB), waardoor de betrokken projecten de producten bij de aanbesteding kunnen afwijzen.

Welke subsectoren worden geraakt

Directe exporteurs en handelsondernemingen

Bedrijven die mechanische onderdelen exporteren naar bouwprojecten in de EU vallen rechtstreeks onder de nieuwe CPR-nalevingsvereiste. Hun CE-documentatie moet vóór verzending bewijs van EPD-verificatie bevatten. Als zij dit niet doen, kan de douaneafhandeling worden stilgelegd en kunnen goedkeuringen voor aanbestedingen op projectniveau ongeldig worden.

Fabrikanten en producenten van componenten

Producenten van mechanische constructieonderdelen — waaronder tandwielkasten, ventielblokken en bevestigingsmiddelenassemblages — moeten ervoor zorgen dat hun producten vóór export een EPD-traject en verificatie door een derde partij doorlopen. Omdat EPD's productspecifieke gegevens voor levenscyclusanalyses (LCA) vereisen, moeten fabrikanten hun interne gegevensverzameling (bijvoorbeeld materiaalinvoer, energieverbruik en transportemissies) afstemmen op de methodologische vereisten van EN 15804.

Managers van toeleveringsketens en inkoop

Inkoopteams die mechanische componenten sourcen voor infrastructuuraanbestedingen in de EU moeten de EPD-status voortaan al controleren tijdens de kwalificatie van leveranciers, en niet alleen de conformiteit met de CE-eisen. Het ontbreken van een geldige EPD-registratie kan leiden tot uitsluiting van biedingen of tot risico's op contractuele niet-naleving na gunning.

Distributeurs en kanaalpartners

Importeurs, distributeurs en gemachtigde vertegenwoordigers die onder de CPR optreden als 'marktdeelnemers' dragen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor EPD-naleving. Zij moeten de EPD-documentatie bewaren en indienen tijdens de registratie in de CPDB. Daardoor kunnen zij aansprakelijk zijn voor ontbrekende documentatie, zelfs als de EPD oorspronkelijk door de fabrikant is opgesteld.

Waar relevante ondernemingen en vakmensen op moeten letten

Volg officiële updates over de CPR-richtlijnen van CEN en de Europese Commissie

De herziening van de CPR bevat overgangsbepalingen en sectorspecifieke interpretaties die nog worden verduidelijkt. De huidige uitvoeringsregels verwijzen naar EN 15804:2019+A2:2023, maar vóór mei 2026 kan aanvullende technische richtsnoeren worden gepubliceerd, met name over de afbakening van het toepassingsgebied van 'mechanische constructiecomponenten'.

Geef prioriteit aan EPD-ontwikkeling voor categorieën met hoge volumes en hoge risico's

Volgens de analyse zullen transmissieonderdelen, hydraulische ventielblokken en gietijzeren tandwielkastbehuizingen waarschijnlijk het vaakst voorkomen in openbare infrastructuuraanbestedingen en al vroeg onder de loep worden genomen. Bedrijven moeten voor deze categorieën als eerste EPD's opstellen, vooral wanneer er al gestandaardiseerde LCA-gegevens beschikbaar zijn of veelgebruikte materialen (bijvoorbeeld nodulair gietijzer en gelegeerd staal) overheersen.

Maak onderscheid tussen het regelgevende signaal en de operationele gereedheid

Vanuit het perspectief van de sector weerspiegelt de datum van 1 mei 2026 het moment waarop de handhaving formeel ingaat, maar niet noodzakelijkerwijs dat de databank of douanesystemen volledig gereed zijn. Vroege gebruikers kunnen te maken krijgen met uiteenlopende toepassing in de lidstaten totdat de integratie met de CPDB stabiel is. Houd daarom bij verificatietrajecten met geaccrediteerde EPD-programma-exploitanten (bijvoorbeeld EPD International en Institut Bauen und Umwelt) rekening met extra doorlooptijd.

Breng intern de verantwoordelijkheid voor gegevens en de documentatiestroom op één lijn

De huidige, meer geschikte interpretatie is dat de verantwoordelijkheid voor de EPD ligt bij de partij die het product op de EU-markt brengt (vaak de importeur of gemachtigde vertegenwoordiger). Fabrikanten moeten de onderliggende LCA-gegevens en productspecificaties aanleveren; importeurs moeten de EPD laten opstellen en registreren. De grensoverschrijdende afstemming over het delen van gegevens, vertrouwelijkheid en versiebeheer moet nu beginnen.

Redactionele observatie / perspectief vanuit de sector

Deze vereiste kan het best worden gezien als een aanscherping van de procedures rond bestaande verwachtingen op het gebied van duurzaamheid, en niet als een op zichzelf staande verschuiving in het milieubeleid. Ze formaliseert transparantie over koolstof als administratieve voorwaarde voor markttoegang en gaat daarmee verder dan vrijwillige rapportage naar afdwingbare documentatie. Volgens de observatie wijst dit op een toenemende afstemming tussen EU-productregelgeving en bredere kaders voor klimaataansprakelijkheid, zoals CSRD en het aanstaande initiatief voor de milieuprestatievoetafdruk van producten (PEF). De directe gevolgen blijven echter beperkt tot mechanische toeleveringsketens die verband houden met de bouw, en gelden niet voor de algemene industriële export. De sector moet volgen of toekomstige herzieningen vergelijkbare EPD-verplichtingen uitbreiden naar andere sectoren die onder de CPR vallen (bijvoorbeeld HVAC-componenten en hefwerktuigen).

Conclusie

Deze verordening is een stap in de richting van de integratie van koolstofgegevens in de kernprocessen voor productconformiteit van specifieke mechanische componenten die op de bouwmarkten van de EU worden afgezet. Het gaat niet om een brede koolstofheffing of een emissieplafond voor upstreamactiviteiten, maar om een documentatie- en traceerbaarheidsvereiste die is gekoppeld aan CE-markering en CPDB-registratie. Voor de betrokken partijen ligt de prioriteit bij operationele voorbereiding, niet bij strategische herpositionering, binnen duidelijk afgebakende toepassingsgrenzen.

Informatiebron

Hoofdbron: Europese Commissie, Uitvoeringsregels voor de herziene Verordening bouwproducten (CPR), gepubliceerd op 18 april 2026. Opmerking: verdere technische richtsnoeren van CEN/TC 350 en nationale markttoezichtautoriteiten zijn nog in afwachting en moeten blijvend worden gevolgd.