-Nieuwscentrum-
Vanaf 1 mei 2026 vereist de Europese Unie gecertificeerde verklaringen over de productcarbon footprint (PCF) voor alle mechanische componenten die naar de EU worden geëxporteerd, waaronder lagers, bevestigingsmiddelen, aandrijfcomponenten en hydraulische elementen. Deze regelgeving heeft rechtstreeks gevolgen voor fabrikanten, exporteurs en importeurs in de toeleveringsketen van de machinebouw en markeert een aanzienlijke aanscherping van de nalevingsvereisten voor producten met een CE-markering.
De Europese Commissie heeft Verordening (EU) 2026/789 formeel vastgesteld; deze treedt op 1 mei 2026 in werking. Op grond van deze regel moet elk mechanisch component dat op de EU-markt wordt gebracht, vergezeld gaan van een geverifieerde verklaring over de productcarbon footprint (PCF), opgenomen in de technische documentatie voor de CE-conformiteit. De PCF moet worden berekend in overeenstemming met de normen EN 15804+A2 en ISO 14067. Producten die niet aan deze vereiste voldoen, kunnen worden geweigerd bij de douane of worden onderworpen aan markttoezichtcontroles.
Directe exporteurs en handelsondernemingen
Deze partijen zijn verantwoordelijk voor het meeleveren van de nalevingsdocumentatie bij zendingen. Niet-naleving kan leiden tot afwijzing van zendingen aan de EU-grenzen, vertragingen bij de douanevrijgave en mogelijke aansprakelijkheid op grond van EU-kaders voor productverantwoordelijkheid.
Fabrikanten van componenten (bijv. producenten van lagers, bevestigingsmiddelen en hydraulische elementen)
Fabrikanten moeten nu levenscyclusanalyses (LCA) uitvoeren voor relevante producten en de PCF-gegevens door een derde partij laten verifiëren. Dit brengt nieuwe interne vereisten voor deskundigheid met zich mee, met name op het gebied van LCA-methodologie, gegevensverzameling bij upstreamleveranciers en traceerbaarheid van documentatie.
Importeurs en distributeurs gevestigd in de EU
Volgens de EU-productwetgeving zijn importeurs wettelijk verantwoordelijk voor het verifiëren van de conformiteit. Voordat zij bestellingen plaatsen, moeten zij nu beoordelen of hun leveranciers buiten de EU, met name in China en andere rechtsgebieden buiten de EU, beschikken over geldige LCA-capaciteit en geaccrediteerde verificatiekwalificaties van derden.
Toeleveringsketendienstverleners (bijv. testlaboratoria, certificeringsinstellingen en LCA-consultants)
De vraag naar LCA-ondersteuning die voldoet aan EN 15804+A2 en ISO 14067 zal naar verwachting toenemen. Dit omvat gegevensvalidatie, de afbakening van systeemgrenzen en verificatierapportage. Het huidige aanbod van geaccrediteerde dienstverleners met specifieke expertise in mechanische componenten blijft echter beperkt en wereldwijd ongelijk verdeeld.
Verordening (EU) 2026/789 is gepubliceerd, maar er kunnen gedelegeerde handelingen of richtsnoeren volgen die drempelwaarden verduidelijken (bijv. vrijstellingen voor onderdelen in kleine volumes of oudere onderdelen), evenals vereisten voor gegevenskwaliteit of overgangsregelingen. Ondernemingen moeten updates volgen van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC) van de Europese Commissie en de nationale markttoezichtautoriteiten.
Niet alle mechanische componenten wegen even zwaar in de regelgeving. Lagers, standaardbevestigingsmiddelen en hydraulische kleppen, die veel worden gebruikt in machines met een CE-markering, zullen waarschijnlijk als eerste aan handhavingscontroles worden onderworpen. Bedrijven moeten voor deze artikelen vóór mei 2026 voorrang geven aan de PCF-beoordeling, vooral wanneer ze een integraal onderdeel vormen dat cruciaal is voor de veiligheid of prestaties.
De verordening treedt in mei 2026 in werking, maar de gereedheid hangt af van de beschikbaarheid van verificatiecapaciteit door derden. Op dit moment zijn er weinig Chinese LCA-dienstverleners geaccrediteerd volgens het EU-kader EN ISO/IEC 17065 voor de specifieke verificatie van PCF-gegevens van mechanische onderdelen. Ondernemingen moeten beoordelingen van leveranciers in een vroeg stadium als voorbereidend, en niet als definitief beschouwen. Ga er niet van uit dat een “LCA-rapport = een conforme PCF” zonder bevestiging van de verificatiescope.
Voor de berekening van de PCF zijn primaire gegevens nodig van leveranciers van grondstoffen (bijv. staal, aluminium en elastomeren) en over het energieverbruik tijdens productieprocessen. Bedrijven moeten beginnen met het in kaart brengen van leveranciers op tier 2 en tier 3, met het opstellen van gegevensverzoeksjablonen die aansluiten op de systeemgrenzen van EN 15804+A2 en met het documenteren van de aannames voor voorlopige berekeningen, ook als volledige verificatie wordt uitgesteld.
Vanuit het perspectief van de sector kan deze regelgeving het best worden beschouwd als meer dan een afzonderlijk nalevingsmoment: zij vormt een vroege institutionalisering van koolstofverantwoordelijkheid binnen het productbeleid van de EU. Uit de analyse blijkt dat dit wijst op een bredere ontwikkeling: koolstofgegevens worden steeds vaker behandeld als essentiële technische informatie, vergelijkbaar met maattoleranties of materiaalcertificaten, en niet als vrijwillige duurzaamheidsrapportage. De observaties wijzen erop dat de handhaving waarschijnlijk begint bij categorieën met een hoger risico of volume. Het aanvankelijke markttoezicht zal zich mogelijk meer richten op de volledigheid van documentatie dan op methodologische perfectie. De huidige, meest passende interpretatie is dat dit een bindend regulatoir signaal is, maar nog geen volledig uitgewerkt operationeel regime. Dat betekent dat voorbereiding belangrijker is dan overhaaste certificering.
Conclusie
Deze regelgeving markeert een structureel keerpunt voor de handel in mechanische componenten met de EU. Zij voegt niet alleen papierwerk toe, maar herdefinieert de verwachtingen voor technische documentatie en verplaatst de verantwoordelijkheid voor de integriteit van koolstofgegevens stroomopwaarts naar productie- en inkoopactiviteiten. Voor de betrokken ondernemingen ligt de prioriteit niet bij onmiddellijke certificering, maar bij het systematisch opbouwen van capaciteit, te beginnen met het verduidelijken van de scope, het in kaart brengen van leveranciers en het vergroten van interne LCA-kennis. De tijdlijn biedt ruimte voor gefaseerde voorbereiding, maar uitstel van het bepalen van de scope en het aangaan van gesprekken brengt na mei 2026 concrete operationele risico's met zich mee.
Informatiebronnen
Primaire bron: Verordening (EU) 2026/789 van de Europese Commissie, gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Opmerking: Gedelegeerde handelingen, uitvoeringsrichtsnoeren of nationale interpretaties van de handhaving zijn nog in afwachting en worden doorlopend gevolgd.